Մերաբ Մամարդաշվիլի «Գրաքննադատությունը որպես ընթերցանության գործընթաց»

Մերաբ Մամարդաշվիլի

Ես ուզում եմ կիսվել գրաքննադատություն կոչվածի վերաբերյալ անձնական տպավորություններով (նկատի ունենալով, իհարկե, փիլիսոփայի տպավորությունները): Վերջ ի վերջո և՛ փիլիսոփայությունը, և՛ ցանկացած այլ արվեստի տեքստ հանգում է կենսական հարցերին` սեր, մահ, գոյության իմաստ ու արժանապատվություն, այն ամենին, ինչը մենք իրապես զգում ենք կյանքում ու սպասում դրանից և, ակնհայտ է, մենք ընթերցում ենք  այն, ինչը մոտ է մեր հոգեկան փորձին: Այն, ինչը մեր հոգու մեջ չի ընկղմվում, մեզ համար գրականություն չէ: Գրականության ինչ որ հատվածներ մեզ համար փակված են ուղղակի այն պատճառով, որ նրանք, երևի, չեն համընկնում մեր կյանքի ուղու և ամենագլխավոր գործընթացի՝ սեփական անձի բացահայտման հետ այն բանում, ինչի մասին հուշում է ընթերցանությունից ստացած տպավորությունը: Եվ դրան, երևի, գրաքննադատը չպիտի դիպչի: Շարունակել կարդալ “Մերաբ Մամարդաշվիլի «Գրաքննադատությունը որպես ընթերցանության գործընթաց»”

Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն, նախաբան

Նախաբան
— Դե, ի՞նչ, կարդացի՞ք գիրքը:
— Կարդացի, ձերդ գերազանցություն:
— Ինչի ՞մասին կարդացիք, սիրելի՛ս: Պատմեք:
— Մոռացել եմ, ձերդ գերազանցություն:
— Նշանակում է, դուք չեք կարդացել կամ անուշադիր եք եղել… Այդպես չի կարելի:

Ա.Պ. Չեխով

Эврика!  Մենք  չենք կարողանում ընթերցել: Թվում է, թե հարյուրամյա տարիների ընթացքում գիրքը գիտելիքի կարևոր գործիք է եղել մարդկության ձեռքին:
Հիշելով պատմությունը, թե ինչպես է այն տարածվել սեպագիր արձանագրությունների, կավե աղյուսների միջոցով, ինչպես է պայքարել իր գոյության համար, համոզվում ենք, թե որքան քիչ ենք գնահատում այն, ինչ ունենք:
Արդ ինդուստրիալ դարը նոր հնարավորություն ընձեռեց տեղեկատվության հայթայթման համար: Այժմ մեկը գրում է, մյուսը՝ ներբեռնում, հաջորդը արտատպում՝ ստանալով անկանոն գիտելիքներ: Նշանավոր ստեղծագործություններ ընթերցողն աստիճանաբար իր տեղը զիջում է ինֆորմացիա ձեռք բերող ընթերցողին, որը մտնելով որևէ տեքստ, առանց հապաղելու վերցնում է իրեն մեկնած սերմերը: Հայացքը սահեցնելով տեքստին՝ քաղելով մտքին ու հայացքներին համապատասխանող հատվածներ ու համարելով, գտել է ճշմարտությունը, անմիջապես դուրս գալիս: Ավա՜ղ, դա թափառող ճշմարտություն է: Այն, որպես տեսիլք շուտով հալչում է: Շարունակել կարդալ “Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն, նախաբան”

Ինչ ասել է՝ լավ գիրք

Nur+գիրք

«Յուրաքանչյուր լավ գրքի աներկբայելի հատկանիշն է. որքան մարդ մեծանում է, այնքան այն ավելի շատ է դուր գալիս»
Լիխտենբերգ

Լավ գիրք, լավ ստեղծագործություն…. Երեխաներին պետք է միայն լավը տալ։ Պետք է ճաշակ զարգացնել…. Բայց ի՞նչ ասել է լավ գիրք։

Ստեղծագործությունների՝ քննադատների վերլուծություններին եթե հավատանք, արժեքավոր է գրքի սյուժեն, որը, լավ կլինի, սրընթաց, աշխույժ լինի։ Հերոսներն այնպես կերտված լինեն, որ ընթերցողը նրանց ապրումներին հաղորդակից դառնա, հերոսներն իրենք արտակարգ մի բան լինեն. զարմանալի, հիանալի՝ անհատականություններ լինեն, տեքստը խորք՝ ասելիք ունենա, ճանաչողական լինի ու էլ չգիտեմ՝ ինչ։ Շարունակել կարդալ “Ինչ ասել է՝ լավ գիրք”

Անգլերեն-հայերեն մասնագիտական բառարան: Կար ու ձև

kar bararan

Ե.: «Քոլեջ Արհեստների» ավագ դպրոց.-2014, 26 էջ

Նախագծի հեղինակ՝ Անահիտ Մելքոնյան
Համակարգող՝ Լիլիթ Հարությունյան

Թարգմանությունը՝ կարի մոդելավորման մասնագիտության սովորողների
Լուսանկարները՝ Անահիտ Մելքոնյանի և համացանցի

Հայերեն-անգլերեն մասնագիտական բառարանը դպրոցում գործող արհեստներից Կարի մոդելավորման մասնագիտության վերաբերյալ է: Այն նախատեսված է Արհեստների ավագ դպրոցի սովորողների և բոլոր այն անձանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տվյալ մասնագիտությամբ: Մեր ստեղծած մասնագիտական երկրորդ բառարանն է:

Աղբյուրը՝ 

Есть над чем подумать….

Как библиотекарь  постоянно нахожусь в состоянии поиска ответов на вопросы сегодняшнего дня: как обустроить библиотеку, что интересует читателя, каким  должно  быть пространство школьной библиотеки, и на многие другие вновь и вновь рождающиеся вопросы. Конечно, все мы понимаем, что сегодняшний читатель (ищущий информацию) очень отличается от вчерашнего. У него самого — большой багаж знаний, у него техника в руках вместе с wifi… Таким образом, я наткнулась на статью «Новая Зеландия: Прислушаемся к идеям учеников. Дизайн помещений — вместе с ними, и не только для них». Исследование 2011 г. было  направлено на изучение опыта детей  9-13 лет  в использовании публичных библиотек Окленда. Оно позволило определить, какие библиотечные услуги и пространства дети ценят больше всего. Они  рекомендуют библиотеке иметь: Շարունակել կարդալ “Есть над чем подумать….”

Ընթերցողի անօտարելի իրավունքը

d.pennak                                                         Հատված «Որպես վեպ» էսսեից

3. Մինչև վերջ չկարդալու իրավունք

Երեսունվեց հազար լրիվ հիմնավոր պատճառ կա, որպեսզի անավարտ թողնես վեպը` արդեն վերջացրած լինելու զգացողությունը, չգրավող սյուժեն, հեղինակի տհաճ մտքերը, որոնք նյարդայնացնում են կամ ընդհակառակը՝ հեղինակային ոճի իսպառ բացակայությունը, որն անհնար է դարձնում ընթերցանությունը: Ավելորդ է թվարկել մնացած 35995  պատճառները, որոնց շարքում կարելի է հիշել ատամնացավը, ղեկավարության կողմից տրված նկատողությունը:

Գիրքն ընկնո՞ւմ է ձեռքիցդ: Շարունակել կարդալ “Ընթերցողի անօտարելի իրավունքը”

Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն. մաս 1

Մաս 1. Ընթերցանությունն ինչպես գործունեություն.
Գլուխ 1. Հասարակ ընթերցողին

Mortimer_Adler

Մաս 1. Ընթերցանությունը՝ որպես գործունեություն

Գլուխ 1. Սովորական  ընթերցողին

Այս գիրքն այն ընթերցողների համար է, ովքեր չեն կարողանում կարդալ: Գիտեմ, այնքան էլ բարեկիրթ չի հնչում, բայց ես ամենևին չէի ցանկանում Ձեզ վիրավորել: Իմ պնդումը գուցե հակասական թվա, չնայած ոչ մի հակասություն այստեղ չկա:
Այդպիսի տպավորություն կարող է ստեղծվել «ընթերցանություն» բառի բազմիմաստության և մեկնաբանությունների պատճառով: Նա, ով կարդաց այս տողերը, անխոս, կարող է կարդալ այս բառի որոշակի իմաստով: Դուք երևի արդեն հասկացաք, ինչ  նկատի ունեմ: Գիրքը ուղղված է նրանց, ովքեր «ընթերցանություն» բառի  նշանակություններից միայն մեկով են կարողանում կարդալ: Գոյություն ունեն ընթերցանության բազմաթիվ տեսակներ և այդ կարողության տարբեր մակարդակներ: Այդ պատճառով, եթե ասենք, որ գիրքը նախատեսված է միայն ավելի լավ կամ նոր ձևով կարդալ ցանկացողների համար, ապա հակասություն չի լինի: Ու՞մ է ուղղված այս գիրքը: Որպես օրինակ երկու ծայրահեղություններ բերեմ: Մեզանից ոմանք՝ փոքրիկ երեխաները, մտավոր հետամնաց մարդիկ և այլ անմեղսունակ արարածներ ընդհանրապես չեն կարողանում կարդալ: Բայց կան նաև ընթերցելու արվեստը վիրտուոզ տիրապետողներ. նրանք բոլոր հնարավոր միջոցներով կարողանում են կարդալ: Հեղինակներից շատերի համար նրանք ամենացանկալի ընթերցողներն են: Բայց մեր գրքում խոսքը կարդալու արվեստի մասին է և այն մասին, թե ինչպես սովորենք ավելի լավ կարդալ։ Այդ պատճառով այն դժվար թե հետաքրքրի նրանց, ովքեր արդեն մասնագիտացել են: Վերոնշյալ երկու բևեռների միջև մենք կգտնենք սովորական ընթերցողներին՝ մեզ, տառաճանաչ մարդկանց: Մենք արդեն գրագիտության ճանապարհին ենք: Մեզանից շատերը հասկանում են, որ ընթերցելու վարպետներ չեն: Դրա մասին կարելի է տարբեր կերպ իմանալ, բայց մեր անկարողությունը մենք ավելի ուժեղ ենք զգում, երբ գրեթե ֆիզիկապես է դժվար դառնում կարդալ որևէ բան, երբ այլ մարդ կարդացել է այդ նույն տեքստը և հասկանալ տվել՝ ինչքան շատ բան ենք բաց թողել կամ սխալ հասկացել դրանում: Եթե նման փորձ չեք ունեցել, եթե երբեք ընթերցելիս դժվարություններ կամ հիասթափություն չեք զգացել այն բանի համար, որ արդյունքը չի համապատասխանում վատնած ջանքերին, ապա չգիտեմ՝ ինչպես Ձեզ գրավեմ: Այնուամենայնիվ մեզանից շատերն են ընթերցանության ժամանակ այս կամ այն դժվարությունների հանդիպել՝ չհասկանալով՝ ինչի հետ գործ ունեն կամ ինչպես դրանք հաղթահարեն: Ենթադրում եմ՝ բանն այն է, որ շատերն ընթերցանությունը չեն համարում բարդ գործունեություն: Բայց կարդալու գործընացը, ինչպես յուրաքանչյուր այլ արվեստ, բաղկացած է տարբեր փուլերից, որոնցից յուրաքանչյուրում հնարավոր է կատարելագործել և հղկել կարողությունները: Մենք նույնիսկ չենք ենթադրում, որ գոյություն ունի ընթերցանության արվեստ՝ որպես այդպիսին: Մեզ ավելի հաճախ թվում է, թե կարդալու կարողությունը պարզ և բնական է, ինչպես տեսնել և խոսել կարողանալը: Իսկ այդպիսի կարողությունները ոչ ոք արվեստ չի կոչում:
Անցած ամառ, երբ աշխատում էի այս գրքի վրա, ինձ մի երիտասարդ հյուր եկավ: Նա իմացել էր՝ ինչի մասին եմ գրում, և խնդրեց ինձ բացատրել՝ ինչպես ավելի լավ կարդալ: Ընդ որում, իմ զրուցակիցը ակնկալում էր մի քանի նախադասությամբ պատասխան ստանալ և լուրջ հույսեր ուներ, որ ինչ-որ ոչ բարդ բաղադրատոմս իրեն անհապաղ կհասցնի հաջողության: Ես փորձեցի բացատրել, որ ամեն ինչ այդքան հեշտ չէ: Ընթերցանության տարբեր օրենքներ ուսումնասիրելու ու դրանց կիրառությունը ցուցադրելու համար ինձանից մի քանի տասնյակ էջեր պահանջվեցին: Ես պատմեցի, որ թենիս խաղալ սովորողների համար դասագրքի պես մի բան եմ գրում։ Սովորաբար այդպիսի ձեռնարկներում քննարկվում են տարբեր հարվածներ իրականացնելու տեխնիկան, դրանց կիրառման տարբերակները և հաջող խաղի ընդհանուր ռազմավարության մշակումը։ Կարդալու արվեստը հարկավոր է ներկայացնել նման կերպով:
Ամեն փուլի համար գույություն ունեն օրենքներ, որոնց պետք է հետևել յուրաքանչյուր գիրք ընթերցելիս: Շարունակել կարդալ “Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն. մաս 1”

Մարիետ Սիմոնյանի ներդրումը հեղինակային մանկավարժության ծրագրերի ստեղծման գործում

Այսօր Մեդիադահլիճում «Ժամանակակից սեբաստացիները. Ճանաչո՞ւմ եք…»  նախագծի հյուրը Մարիետ Սիմոնյանն էր: Մանկավարժ, բազմաթիվ գրքերի, հոդվածների, թարգմունությունների հեղինակ, Դպիր ամսագրի խմբագիր Մարիետ Սիմոնյանի ներդրումը մեծ է հեղինակային մանկավարժության ծրագրերի ստեղծման գործում:

Կրթահամալիրի տարբեր դպրոցներից սովորողներ, դասավանդողներ, նախկին ուսանողներէին եկել այդ հանդիպմանը:

Դիլիջանից եկած ուսանողական ընկերուհին իր գալուստովանակնկալ մատուցեց

Մարիետին: Անկեղծ ու ջերմ  երկխոսություններում նորբացահայտումներ եղան:

Մարիետը մանկավարժական փորձառությունն անցկացրել էր  3-րդ դասարանում, դասվար՝Գոհար Քալանթարյանի մոտ: «Ես նրանից շատ բան եմ սովորել»,- խոստովանում է նա:

Հիշեցին դիպվածներ այդ տարիներից:

p1060582Արևիկ Ներսիսյանն էլ ներկայացնելով իր պատրաստած  տեսանյութը՝ չմոռացավ ասել, թեորքան հոգատար մայր  է Մարիետը:

Նոր ռադիոն ներկայացրեց իր հարցազրույցը  Մարիետի ուսանողների հետ: Այն շատսրտամոտ էր և բավական հիշողություններ արթնացնող:Իսկ Հակոբյան Էրիկի ջութակիմեղեդիները լցրեցին ամբողջ դահլիճը և հուզեցին ներկաներին: Սա էլ շնորհավորանք էրայդ առիթով: Հանդիպումն ավարտվեց Թումանյանի «Գանձեր ունեմ..»  բանաստեղծության խմբային կատարումով:  Տեսանյութը՝ Գայանե Գասպարյանի բլոգում

Մարիետ Սիմոնյան: Մեդիափաթեթ

Մորտիմեր Ադլեր

Image Նախորդ գլուխներում ես հայտնել եմ սեփական կարծիքս դպրոցական համակարգի մասին, որը կարելի է հերյուրանք համարել, եթե այն չլիներ բացարձակ արդարացի և օբյեկտիվ: Իմ կարծիքը դա խիստ դատապարտումն է մանկավարժների, որոնք չարաշահել են հասարակության վստահությունը, չնայած այս գլուխը կարող է ընթերցանության ուսուցանման մասին հիմնական թեմայից հեռու թվալ, ես պետք է բացատրեմ իրավիճակը, որում հայտնվել ենք մենք և մեր երեխաները: Մեզ դարձնում են կրթված, բայց անգրագետ: Շարունակել կարդալ “Մորտիմեր Ադլեր”

Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն, մաս 1

Մաս 1. Ընթերցանությունն ինչպես գործունեություն.
Գլուխ 1. Հասարակ ընթերցողին

Այս գիրքն այն ընթերցողների համար է, ովքեր չեն կարողանում կարդալ: Գիտեմ, այնքան էլ քաղաքավարի չի հնչում, բայց ես ամենևին չեմ ցանկանում Ձեզ վիրավորել: Իմ պնդումը գուցե հակասական թվա, չնայած ոչ մի հակասություն այստեղ չկա:  Շարունակել կարդալ “Ինչպե՞ս կարդալ գրքեր. Թարգմանություն, մաս 1”